Ustalenie ojcostwa, ustalanie ojcostwa, badania DNA
Jesteś: Prawo > Zaprzeczenie ojcostwa

Zaprzeczenie ojcostwa

Marcin Surowiec - mal y do artykulowAutor: Marcin Surowiec
Kance­laria Prawna


I Zaprzeczenie ojcostwa

Kwes­tia zaprzeczenia ojcostwa jest reg­u­lowana przepisami kodeksu rodzin­nego i opiekuńczego. Zaprzecze­nie ojcostwa polega na wykaza­niu, że osoba prawnie uznawana za ojca dziecka – w rzeczy­wis­tości nim nie jest. Jak wspom­ni­ano wcześniej, w pewnych sytu­ac­jach prawo „wskazuje” osoby (poprzez dom­nie­ma­nia), które są uznawane za prawnych rodziców.

Pol­skie prawo przyjęło zasadę dobra dziecka jako nadrzędną. Wychodząc z założe­nia, iż ustal­e­nie, które osoby są rodzi­cami zapew­nia uzyskanie pomocy życiowej, znacznie ogranic­zono (wprowadza­jąc dość krótkie ter­miny) możli­wość wys­tąpi­enia z pozwem o zaprzecze­nie ojcostwa.

Zgod­nie z przepisami kodeksu rodzin­nego i opiekuńczego zaprzeczenia ojcostwa można żądać w ściśle określonych terminach.
?

  • Matka dziecka może wytoczyć pozew o zaprzecze­nie ojcostwa w ciągu 6 miesięcy od urodzenia dziecka;
  • Mężczyzna może wytoczyć pozew w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o narodzinach;
  • Dziecko może wytoczyć powództwo do ukończenia 21 roku życia (po skończe­niu przez nie 18 lat oczywiście);

Powyższe ter­miny nie wiążą proku­ra­tora, który może wys­tąpić z odpowied­nim powództwem w każdym czasie.

Sprawy o zaprzecze­nie ojcostwa rozpoz­nawane są przez wydzi­ały rodzinne sądów rejonowych.Sprawę rozpoczyna wniesie­nie pozwu do właś­ci­wego Sądu. Podczas sprawy należy udowod­nić, że osoba będąca prawnym ojcem dziecka (sprawy o zaprzecze­nie macierzyństwa są obec­nie rzad­koś­cią) nie jest ojcem biologicznym.

Strona wnosząca pozew zobow­iązana jest do udowod­nienia pod­nos­zonych przez siebie okoliczności (poprzez doz­wolone przez prawo środki dowodowe np.: własne wyjaśnienia, zez­na­nia świad­ków, dowody z doku­men­tów czy opinie biegłych (w tym test DNA)).

Strona wnosząca o przeprowadze­nie dowodu ponosi jego koszty. Należy pamię­tać, że to na oso­bie wnoszącej o zaprzecze­nie ojcostwa spoczywa obow­iązek udowod­nienia swoich twierdzeń. Brak takiego dowodu czy niewystar­cza­jący dowód będzie skutkował odd­ale­niem powództwa (czyli utrzy­maniem doty­chcza­sowego stanu rzeczy).

W sprawach o zaprzecze­nie ojcostwa odpis pozwu doręcza się proku­ra­torowi i zaw­iadamia się go o ter­mi­nach rozprawy. Udział proku­ra­tora w postępowa­niu nie oznacza zatem, iż którakol­wiek ze stron jest pode­jrze­wana o przestępstwo, a stanowi jedynie sko­rzys­tanie z uprawnień.

II. Wniesienie pozwu przez prokuratora

Jak wspom­ni­ano powyżej proku­ra­tor ma możli­wość wys­tąpi­enia z powództwem o zaprzecze­nie ojcostwa w każdym ter­minie (nie jest związany sześ­ciomiesięcznymi ter­mi­nami podanymi powyżej).

Proku­ra­tor może wszcząć postępowanie na wniosek osoby zain­tere­sowanej (wniosek nie wymaga żad­nych for­mal­ności – wystar­czy pismo skierowane do proku­ratury rejonowej).

Proku­ra­tor nie jest jed­nak zobow­iązany do wys­tąpi­enia z takim wnioskiem i brak jest instru­men­tów prawnych, które mogłyby go zmusić do takiego dzi­ała­nia. Proku­ra­tor samodziel­nie decy­duje o tym, czy wnieść powództwo. Jego decyzja (nadesłana w odpowiedzi na wniosek o złoże­nie pozwu) jest nieza­skarżalna, jed­nak może być zmieniona.

Ocena proku­ra­tora, co do złoże­nia pozwu o zaprzecze­nie ojcostwa uza­leżniona jest od okoliczności każdej sprawy i ma na celu głównie ochronę dobra dziecka.

Jeżeli zatem prawny ojciec dziecka płaci ali­menty na dziecko, a jed­nocześnie brak jest przesłanek do wskaza­nia fak­ty­cznego ojca – oczeki­wać należy odmownej decyzji prokuratury.

Jak bowiem wskazano zadaniem proku­ratury nie jest dąże­nie do wyjaśnienia fak­ty­cznego ojcostwa, lecz ochrona dobra dziecka.

Należy jed­nak zwró­cić uwagę, że kwes­tia ta nie jest reg­u­lowana przepisami i każ­do­ra­zowo zależy od indy­wid­u­al­nej oceny sprawy i jej okoliczności.

III. Koszty postępowania

Pozew przed wniesie­niem powinien być opła­cony, albo poprzez przelew na konto bankowe właś­ci­wego sądu albo poprzez nakle­je­nie znaków opłaty sądowej.

Opłata od pozwu wynosi 200 zł.

Dal­sze koszty mogą pow­stać w toku postępowa­nia (np. w związku z wnioskiem o przeprowadze­nie badań DNA). Zgod­nie z art. 1304 § 1 kodeksu postępowa­nia cywilnego „Strona, która wnosi o pod­ję­cie czyn­ności połąc­zonej z wydatkami, obow­iązana jest uiś­cić zal­iczkę na ich pokrycie w wysokości i ter­minie oznac­zonym przez sąd.”

Brak wpłaty zal­iczki spowoduje pominię­cie czyn­ności przez Sąd.

Na mar­gin­e­sie należy dodać, że strona, która nie może uiś­cić kosztów postępowa­nia bez uszczer­bku utrzy­ma­nia koniecznego dla siebie i rodziny może złożyć wniosek o zwol­nie­nie od kosztów sądowych załącza­jąc odpowiedni for­mu­larz doku­men­tu­jący jej sytu­ację majątkową.

Zobacz też :

Wzory pism procesowych